Dve tribine sutra u Kulturnom centru Novog Sada

0

Tribina “Dimitrije Cincar-Marković – tvorac najvećih srpskih vojnih pobeda“ biće održana u ponedeljak 16. decembra u 19 časova u klubu “Tribina mladih“ Kulturnog centra Novog Sada.

  • Autor i predavač je msr Srđan Graovac, istoričar.

Dimitrije Cincar-Marković rođen je 1849. godine u Šapcu, komandovao je armijskim jedinicama različitih formata i brojnosti u ratu i miru, sve do čitave srpske vojske. Kao praktičar i teoretičar predavao je istoriju ratne veštine i strategiju na Vojnoj akademiji i dao suštinski doprinos trijumfu u balkanskim ratovima, ali i najvećim pobedama u Prvom svetskom ratu. Bio je predodređen da komanduje srpskom vojskom u slučaju rata, ali ga je zaustavio kuršum srpskog oficira. Po drugi put je stradao u našem kolektivnom pamćenju jer gotovo da ga i ne pominjemo, i zato je, međutim, nedavno sa visokog mesta bilo zalaganja da se u zemlju vrate posmrtni ostaci vođe njegovih ubica, pukovnika Dragutina Dimitrijevića Apisa. Dimitrije Cincar-Marković izučio je Artiljerijsku školu 1870. godine, a kao državni pitomac boravio je 1872. i 1873. u Pruskoj, gde je služio u konjici. To je sigurno bilo značajno iskustvo, jer su Prusi u to vreme imali najbolju vojsku i tek što su u ratu posramili dotad vodeću kontinentalnu silu, Francusku. Ubrzo je došlo i “vatreno krštenje“: u Prvom srpsko-turskom ratu 1876. dobio je više odlikovanja za hrabrost. U Drugom srpsko-turskom ratu, u zimu 1877/1878, bio je šef Štaba Moravske divizije. Usledio je neslavni Srpsko-bugarski rat 1885, u kojem se, međutim, major Cincar-Marković dobro pokazao: komandovao je 11. pukom, koji je uspešno započeo bitku na Slivnici, ali se, potom, vojnička sreća okrenula na bugarsku stranu. Koncept nove srpske vojne doktrine, u najkraćem, zasnivao se na prethodnim ratovima i analizi dotadašnjih pobeda i poraza, počev od Prvog srpskog ustanka, pa do katastrofalnog Srpsko-bugarskog rata 1885. godine. Iskusni general ispravno je primetio da su Srbi svoje pobede uglavnom zadobijali u defanzivnoj ulozi, kao i da im ofanzive nisu naročito išle od ruke. Okosnicu nove doktrine srpske vojske, kako je on video, trebalo je da čini odbrambena moć, koja bi efikasno mogla da se pretvori u ofanzivnu. Iako se već ukazivao trenutak konačnog oslobođenja Balkana od turske okupacije, Cincar-Marković je naglasak stavljao na odbranu zemlje. Na rezultate ovakvog viđenja ustrojstva ratovanja srpske vojske nije se dugo čekalo: zahvaljujući ovoj koncepciji Srbija se 1914. uspešno nosila sa višestruko jačim neprijateljem. Kolubarska bitka udžbenički je primer pobede osvojene u povlačenju – što je retkost u ratnoj povesti – defanzivnom taktikom i protivudarom, koji je besprekorno izveo vojvoda Živojin Mišić. Osnove Cincar-Markovićeve doktrine promenjene su tek dvadesetih godina prošlog veka, kada su u principe ratovanja integrisana iskustva iz Prvog svetskog rata.

Tribina “Srpsko-hrvatski odnosi od 1848. godine do danas, iz pera prote Dimitrija Ruvarca“ biće održana u ponedeljak, 16. decembra u 18 časova u klubu “Tribina mladih“ Kulturnog centra Novog Sada.

  • Autor i predavač je msr Ognjen Karanović, istoričar.

U plejadi sveštenika i bogoslova koji su se bavili istorijom Srpske pravoslavne crkve Dimitrije Ruvarac zauzima istaknuto mesto. Njegovo obimno stvaralaštvo je po sadržini toliko raznovrsno da se nalazi na sredini između čiste istoriografije i društvene publicistike. Dimitrije Ruvarac nije samo autor originalnih naučnih radova, rasprava i studija, on je i izdavač nekoliko važnih izvora za pisanje srpske crkvene istorije. Isto tako, Dimitrije je kao i njegov stariji brat, arhimandrit Ilarion Ruvarac, bio strastveni polemičar, pisac koji je imao sklonosti prema upotrebi otrovnog stila i bolne žaoke kojom bi peckao svoje suparnike i neistomišljenike. Naučna tematika Dimitrija Ruvarca zadire u oblasti crkvene, kulturne, delimično društvene i političke istorije srpskog naroda XVIII i XIX veka u krajevima Habzburške monarhije. Najčešće je birao teme koje se odnose na geografski opseg Karlovačke mitropolije, srpske crkvene oblasti koja je nosila istorijski i pravni kontinuitet sa Pećkim patrijaraškim tronom, i bila prosvetni i duhovni Pijemont svetosavskog pravoslavlja 1690-1914. godine. Novinarski članci Dimitrija Ruvarca su ogledalo njegovog raspoloženja, književnog stila i političkog opredeljenja. Uvek svoj, nikada povodljiv za efemernim političkim prilikama, Ruvarac je nadživeo svoje vreme. U nauci je zbog upotrebe racionalne metodologije i dalje nezaobilazan. Nije ostao pogružen u arheologiji nauke, nego su njegova dela i dalje potrebna proučavaocima istorije Srpske pravoslavne crkve. Bio je kritičar crkvene hijerahije, nepravilnog činjenja i moralne kvareži. Dovoljno je samo pogledati neke njegove tekstove, npr. “Šta se radi po arhidijecezi?“ i “Šta se radi po našim manastirima?“. Ruvarac je polemisao i u korist srpskih nacionalnih interesa, protiv nosilaca pravaške ideologije, pred početke tzv. veleizdajničkih procesa i hajki na Srbe u Hrvatskoj i Slavoniji, radivši na knjizi “Eto, šta ste nam krivi!“ (1895) u kojoj je prozreo pravi politički položaj zapadnog Srpstva i proročki nagovestio njegovu zlu sudbinu.

Autor: nsuzivo.rs

Pravila komentarisanja:

Portal Brif.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni. Komentari koji sadrže psovke, vređanje, pretnje, nepristojan govor, rasnu i nacionalnu mržnju kao i netoleranciju bilo koje vrste neće biti objavljeni.

Sadržaj objavljenih komentara ne predstavlja stavove portala Brif.rs, već isključivo stavove autora komentara.

Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.