Dom Narodne skupštine puni 80 godina

0
Bolnica VITA Novi Sad

Povodom osam decenija od izgradnje Doma Narodne skupštine i održavanja prve sednice u tom reprezentativnom zdanju, koje je spomenik kulture, predsednica Narodne skupštine Maja Gojković otvoriće sutra izložbu akvarela i fotografija.

Izložba i publikacija, koja je priređena povodom jubileja, biće predstavljeni u centralnom holu parlamenta, predstaviće javnosti deo značajnog istorijskog i umetničkog bogatstva, kroz akvarela Nikolaja Krasnova, fotografije nastanka zgrade, kao i komade nameštaja nastale po crtežima Krasnova.

Izgradnja reprezentativnog zdanja za potrebe tadašnje Kraljevine Srbije počela je 27. avgusta 1907. godine, kada je kralj Petar I Karađorđević položio kamen temeljac.

Zgrada je završena skoro tri decenije kasnije – 18. oktobra 1936, a prvo zasedanje u novom zdanju održano je 20. oktobra iste godine.

Tokom Drugog svetskog rata, u zgradi je najpre bilo sedište nemačke vojne komande, a zatim je u njoj bila smeštena okupaciona civilna uprava za Srbiju, a nakon završetka rata, nekoliko narednih decenija, bila je sedište jugoslovenske skupštine.

Nakon raspada SFR Jugoslavije, devedesetih godina prošlog veka, proglašenjem Savezne Republike Jugoslavije, ovo zdanje postaje sedište Savezne skupštine, a nakon samostalnosti Srbije 2006. godine, postaje Dom Narodne skupštine Republike Srbije.

Skupštinska zgrada je jedno od najmonumentalnijih beogradskih zdanja, izgrađena je u stilu akademizma XIX veka, a pored centralnog hola, velike plenarne sale, male sale, posebno reprezentativni i jedinstveni delovi zgrade su diplomatski salon, poznat kao Salon kneza Pavla i biblioteka.

Izrada prvog projekta Doma narodnog predstavništva poverena još krajem XIX veka arhitekti Konstantinu A. Jovanoviću, da bi nakon promene Ustava i uvođenja dvodome skupštine novi projekat uradio Jovan Ilkić.

Međutim, zbog nedostatka sredstava, balkanskih i Prvog svetskog rata, nakon kojeg je došlo do stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, zahtevalo je izmenu projekta, koja je poverena Pavlu Ilkiću, sinu Jovana Ilkića.

Zgrada Skupštine zidana je sve do 1926. godine, kada su radovi obustavljeni, a sledeća faza u izgradnji zgrade parlamenta započela je posle ubistva kralja Aleksandra I Karađorđevića 1934. godine.

Za glavnog projektanta imenovan je poznati arhitekta ruskog porekla Nikolaj Krasnov, u to vreme autor nekih od najznačajnijih zdanja prestonice, koji je uradio projekat skupštinskog enterijera u celini, kao i svih detalja.

Projekat su činili nacrti za nameštaj, rasvetna tela, tepihe, draperije, kao i iscrpan tekstualni opis sa tačnim rasporedom nameštaja za svaku prostoriju.

Dom Narodne skupštine krase brojne skulpture, među kojima je najpoznatija „Igrali se konji vrani“ Tome Rosandića, kao i biste, slike, freske i mnoge druge značjane umetničke vrednosti.

Upravo, zbog značaja svoje funkcije, povezanosti sa istorijskim događajima, arhitektonskih i umetničkih vrednosti, Dom Narodne skupštine proglašen je za spomenik kulture 1984. godine.

Izvor: Tanjug